Cysylltiad Trydan Gogledd-De Cymru
Datblygwr: Trosglwyddo Trydan y Grid Cenedlaethol (NGET)
Mae cyhoeddiad y Grid Cenedlaethol a gyhoeddwyd ym mis Ionawr 2025, Cymru: Cynllun Rhwydwaith y Dyfodol, yn disgrifio ei strategaeth ar gyfer y grid trosglwyddo ac yn cynnwys cyswllt newydd rhwng Gogledd a De Cymru. Hyd yn oed cyn hyn roedd nifer o gyfeiriadau at y posibilrwydd a'r angen am gysylltiad Gogledd i Dde i gario trydan o'r cyswllt tanddwr Gorllewin yr Alban sy'n terfynu yng Ngogledd Cymru, i lawr i gysylltiad grid naill ai yn Abertawe neu Llandyfaelog.
Wedi'i dargedu ar ôl cyfnod RIIO T3 Ofgem sy'n dod i ben ar 31 Mawrth 2031, felly disgwylir y dyddiad tua chanol y 2030au. Mae'n fwyaf tebygol y bydd yn llinell 400kV ar beilonau dellt dur 50m o uchder, fel y'u defnyddir fel arfer ar gyfer llinellau trosglwyddo mawr.
Ychydig iawn o wybodaeth sydd ar gael am hyn. Er nad oes unrhyw fanylion penodol wedi'u rhyddhau ac nad yw'r llwybr yn hysbys ar hyn o bryd, mae nifer o ffactorau'n dod i'r amlwg yn raddol. Mae Dr Jonathan F. Dean, ymddiriedolwr Ymgyrch Diogelu Cymru Wledig, wedi archwilio'r rhain yn fanwl er mwyn pennu llwybr tebygol, gan dderbyn na all fod yn sicr am beth amser eto. Mae ei ddadansoddiad yn rhoi'r darlun gorau sydd ar gael i ni o'r cynigion yn y dyfodol.
Mae'n debyg y bydd y cyswllt tanddwr o'r Alban, a elwir yn Western Link 2, yn dod i'r lan yn Aberdesach ac yna'n cysylltu trwy gebl tanddaearol ag is-orsaf Pentire ger Bangor, gan ymuno â rhwydwaith 400kV Gogledd Cymru presennol y Grid Cenedlaethol. Mae gan y Grid Cenedlaethol gynlluniau i uwchraddio llinellau ac is-orsafoedd Gogledd Cymru, gan gynnwys Bodelwyddan yn Sir Ddinbych sy'n ymgeisydd tebygol ar gyfer dechrau llinell Gogledd-De. Mae llinellau tanddaearol hefyd wedi'u cynllunio i gysylltu ffermydd gwynt alltraeth ym Môr Iwerddon ag is-orsaf Bodelwyddan wedi'i huwchraddio.
O Fodelwyddan byddai'r llinell yn rhedeg tua'r de, yn ôl pob tebyg trwy is-orsafoedd newydd a fyddai'n galluogi cysylltiadau ar gyfer cynigion ynni adnewyddadwy pellach, i ger Pontnewydd ar Wy ac yna dilyn llwybr de-orllewin tebyg i'r llinell Tywi-Wysg arfaethedig.
Er nad oes unrhyw wybodaeth wedi'i chadarnhau, byddai adeiladu llinell uwchben o'r raddfa hon yn peri bygythiad hyd yn oed yn fwy i dirweddau Cymru na'r cynigion llinell peilon 132kV yr ydym eisoes yn gwybod amdanynt.
o'r Grid Cenedlaethol:
Cyfeiriadau (allanol, agor mewn tab newydd):
National Grid Transmission: Wales Future Network Blueprint (PDF)
National Grid Transmission: Western Link 2
Erthygl CPRW am y llinell Gogledd-De